ปัญหาเด็กติดเกมเป็นปัญหาที่ผู้ปกครองหลายๆ ท่านกำลังวิตกอยู่ว่าจะเกิดกับบุตรหลานของตนเองหรือไม่ วันนี้คอลัม Live your Life โดยคุณหมอส้มจิตแพทย์เชียงราย ขอเสนอวิธีการฝึกให้เด็กรู้จักควบคุมตนเองจนสามารถเล่นเกมได้โดยไม่ติด มีทั้งหมด 7 ข้อดังนี้


  1. เป็นตัวอย่างที่ดีให้เด็ก ไม่ว่าจะเป็นความรับผิดชอบ มีวินัย การควบคุมความต้องการ และการจัดการอารมณ์
  2. ความสัมพันธ์ที่ดีในครอบครัวเปรียบเสมือนภูมิคุ้มกันทางใจ สร้างง่ายๆ โดยการมีเวลาให้ เอาใจใส่ พยายามเข้าใจ รับฟัง พูดคุย และหากิจกรรมที่สร้างความสุขมาทำร่วมกับเด็ก สำหรับผู้ใหญ่ในบ้านเองก็ไม่ควรขัดแย้งกันต่อหน้าเด็ก และควรตกลงแนวทางการเลี้ยงดูแลให้เป็นในแนวทางเดียวกัน
  3. เสริมสร้างความภาคภูมิใจ โดย “การจับถูก” โดยผู้ปกครองควรหมั่นมองด้านดีหรือด้านบวกของเด็ก แล้วพูดชื่นชมให้เด็กรับรู้ เช่น “ลูกน่ารักมากที่กลับบ้านตรงเวลา” “ลูกเก่งมากที่ควบคุมอารมณ์ได้” “แม่ภูมิใจที่ใครๆ ก็ชมว่าลูกพูดจาเพราะ” คำชมจากผู้ปกครองจะช่วยให้เด็กมีความมั่นใจในตัวเองมากขึ้น
  4. ฝึกวินัยและความรับผิดชอบตั้งแต่เด็ก ผู้ปกครองควรมอบหมายหน้าที่ความรับผิดชอบให้ลูกช่วยงานในบ้าน เช่น รดน้ำต้นไม้ ล้างจาน กรอกน้ำใส่ขวด เป็นต้น โดยให้ลูกมีส่วนเลือกงานที่เขาอยากทำ และมีผู้ปกครองกำกับดูแลให้ลูกทำให้สำเร็จ ลูกจะได้เรียนรู้ที่จะมีความรับผิดชอบ รู้จักควบคุมตัวเองให้ทำในสิ่งที่ควรทำ และเรียนรู้ที่จะรับผิดชอบต่อตัวเอง และครอบครัว
  5. สนับสนุนงานอดิเรกที่สร้างสรรค์ เด็กที่ติดเกมจำนวนหนึ่งเริ่มเล่นเกมเพราะเด็กรู้สึกเหงาและไม่มีอะไรทำในเวลาว่าง การส่งเสริมให้เด็กมีกิจกรรมสร้างสรรค์ที่สร้างความสุขแบบไม่มีพิษภัย จะช่วยให้เด็กเพลิดเพลินและไม่เหงา เมื่อเด็กได้พบความสุขจากกิจกรรมสร้างสรรค์ เขาก็ใช้เวลาว่างอย่างมีคุณค่า ไม่ใช้เวลาว่างไปกับการเล่นเกมอย่างเดียว
  6. กำหนดกติกาก่อนจะเริ่มให้ใช้คอมพิเตอร์ แท็บแล็ต หรือเครื่องเกม ผู้ปกครองและเด็กควรร่วมกันกำหนดกติกาและขอบเขตการเล่นเกมที่ชัดเจน เช่น เวลาในการเล่นและช่วงเวลาในการเล่นในแต่ละวัน สิ่งที่ต้องรับผิดชอบทำให้เสร็จก่อนเล่นเกม และถ้าเด็กไม่ทำตามข้อตกลง จะถูกลงโทษ (ทางบวก) อย่างไร เช่น ถูกตัดค่าขนม ต้องล้างจานเพิ่ม โดยผู้ปกครองจะเตือนก่อน 1 ครั้ง หากเตือนครั้งที่ 2 ผู้ปกครองจะทบทวนกติกา ครั้งที่ 3 จะถูกลงโทษ สิ่งสาคัญคือ กติกาต้องชัดเจน และผู้ปกครองต้องเอาจริง
  7. สำคัญที่สุดคือ รู้จักและเข้าใจเกมของเด็ก รู้ว่าเด็กเล่นเกมอะไร เป็นเกมแบบไหน มีเนื้อหาอย่างไร มีวิธีการเล่นอย่างไร เกมนั้นดึงดูดเด็กอย่างไร เกมนั้นมีข้อดีอะไรที่จะช่วยเสริมสร้างและพัฒนาเด็กได้บ้าง และในทางกลับกันเกมนั้นมีโทษหรือมีความเสี่ยงอะไรบ้าง เพื่อผู้ปกครองจะได้ช่วยดูแลให้คำแนะนำว่าพฤติกรรมไหนในเกมที่ดี และพฤติกรรมไหนในเกมไม่เป็นที่ยอมรับบ้าง

แต่ถ้าท่านทำตามอย่างที่หมอแนะนำไปแล้วยังไม่สามารถแก้ปัญหาได้ หรือในกรณีที่สงสัยว่าเด็กอาจมีปัญหาทางจิตใจ หรือโรคทางจิตเวช เช่น ภาวะซึมเศร้า หรือสมาธิสั้น ท่านสามารถปรึกษาจิตแพทย์รพ.ใกล้บ้านของท่าน เพื่อรับการวินิจฉัย และบำบัดรักษาต่อไปค่ะ

หมอส้ม จิตแพทย์เชียงราย
หมอส้ม จิตแพทย์เชียงราย
จิตแพทย์ผู้มีความเชื่อว่า "คนเราจะใช้ชีวิตได้อย่างดี ไม่ใช่แค่มีร่างกายที่พร้อม หากแต่ต้องมีจิตใจที่พร้อมด้วย" จะมาแบ่งปันมุมมองความคิด เรื่องราว ความรู้ในการดูแลตัวเองและคนรอบข้างทั้งร่างกายและจิตใจ แล้วคุณจะรู้ว่า ความสุข ไม่จำเป็นต้องไขว่คว้าจากที่แสนไกล แต่อยู่ใกล้แค่คืบใจเดียว